Lịch sử - Triết học

Đệ tử trực tiếp đầu tiên và cuối cùng của đức Phật: Biểu tượng truyền thừa trong Phật giáo

Sự hiện diện của Ngài Kiều Trần Như và Ngài Tu Bạt Đà La trong cuộc đời đức Phật không phải là sự ngẫu nhiên của lịch sử. Đó là một sự thật hiển nhiên về mặt giáo lý.

08:05 29/04

Phật giáo Việt Nam với Hội Liên hữu Thanh niên Phật giáo Thế giới

08:30 24/04/2026

Cuộc đời đức Phật qua lăng kính Kinh Trung Bộ

10:03 20/04/2026

So sánh giữa Đức Phật và Karl Marx

Phương pháp của đức Phật thì khác. Phương pháp của Ngài là chuyển hoá tâm trí con người: thay đổi bản chất của họ: để bất cứ điều gì con người làm, họ đều làm một cách tự nguyện mà không cần dùng đến vũ lực hay sự ép buộc.

14:04 27/01
Sự kiện Phật Thành Đạo: Tư liệu kinh điển, giá trị triết học và nhận thức luận Phật giáo

Việc nghiên cứu nghiêm túc sự kiện Phật thành đạo không chỉ cho thấy Phật giáo với bản chất trí tuệ vốn có, mà còn định hướng, gợi mở đúng đắn cho nghiên cứu và thực hành Phật học trong xã hội đương đại.

08:00 25/01
Vai trò và đóng góp của Thiền Phái Liễu Quán trong lịch sử Phật giáo Việt Nam

Thiền phái Liễu Quán không chỉ là một hệ phái tu hành trong lịch sử Phật giáo Việt Nam, mà còn là một hiện tượng văn hóa, xã hội đặc sắc. Dòng thiền này góp phần quan trọng vào việc định hình một Phật giáo mang tinh thần Việt, hòa nhập nhưng không hòa tan, nhập thế nhưng không đánh mất bản chất tu tập.

15:16 24/01
Tự viện - Đối tượng thờ cúng - Nghi lễ Phật giáo thời Trần

Có được những thành quả trên một mặt bởi sự nỗ lực của đội ngũ tăng sĩ, sự chuộng Phật đạo của tín đồ - người dân, nhưng có một điểm không thể không kể đến đó là vai trò của vương triều Trần.

10:10 16/01
Ý nghĩa bức ảnh “Burning monk” của Malcolm Browne

Bức ảnh “Burning Monk” là một biểu tượng mạnh mẽ của sự phản kháng và sự hy sinh có ý nghĩa lịch sử, văn hóa và chính trị.

09:05 14/01
Giới đàn 1951-1964: Chỉ báo sinh hoạt Phật giáo (P.1)

Nhờ những dấu hiệu như thế, tư liệu biên niên cho phép ta nhìn thấy truyền giới vừa giữ “chính pháp” ở tầng nội dung, vừa vận động theo thời đại ở tầng biểu đạt và quản trị.

14:05 08/01
Nhìn Đạo trong Trung Dung qua lăng kính Pháp Duyên Khởi

Qua đối chiếu giữa sáu tầng kiểm chứng Đạo lý của Quân tử trong Trung Dung và giáo lý Lý Duyên Khởi của Thánh Đệ tử trong kinh điển Phật giáo sơ kỳ, ta thấy rõ cả hai hệ tư tưởng đều truy cầu một chân lý phổ quát, vĩnh hằng và bất biến.

09:05 07/01
Vua Lý Thánh Tông: Anh hùng cứu nước, nhân từ, thương dân, tôn sùng đạo Phật

Năm Nhâm Tý (1072), vua Lý Thánh Tông đột ngột băng hà, trị vì được 17 năm, thọ 50 tuổi. Lý Thánh Tông là vị vua anh hùng cứu nước, nhân từ, thương dân, coi trọng đạo Phật và là một nhà văn hóa lớn của dân tộc ta.

14:30 04/01
Chủ tịch Hồ Chí Minh với Phật giáo Việt Nam

Mối quan hệ giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và Phật giáo là mối quan hệ hài hòa, dựa trên những giá trị nhân văn chung, chứ không phải là sự đồng nhất giữa tôn giáo và chính trị.

13:30 02/01
Lược khảo tư liệu Chánh pháp Nhãn Tạng Thiền phái Lâm Tế tại Khánh Hòa

Thiền phái Lâm Tế truyền vào Khánh Hòa từ những ngày đầu lập tỉnh và đã trở thành nền tảng tư tưởng cho Phật giáo Khánh Hòa. Bên cạnh những đóng góp về mặt tinh thần, hướng khởi thiện tâm quần chúng, Phật giáo nói chung và Thiền phái Lâm Tế nói riêng còn là nơi gìn giữ văn hóa Phật giáo, văn hóa Khánh Hòa, văn hóa dân tộc.

09:30 02/01
Triết lý của Thiền phái Vô Ngôn Thông và điển hình Đại sư Khuông Việt

Triết lý thiền Vô Ngôn Thông không đóng khung trong giới luật nghiêm ngặt mà thiên về trực nghiệm, nhấn mạnh phi tư duy, phi sở đắc.

09:09 25/12
Quá trình du nhập và phát triển Phật giáo vùng Thuận Hóa thời chúa Nguyễn (1558-1778)

Phật giáo không chỉ giúp ổn định xã hội và củng cố chính quyền, mà còn góp phần tạo lập bản sắc văn hoá - tinh thần đặc trưng cho xứ Huế.

08:30 19/12
Giáo dục Phật giáo ở Trung Quốc từ TK XIX đến TK XX: Quá trình cải cách và chấn hưng

Phong trào chấn hưng Phật giáo thời Trung Hoa Dân Quốc đánh dấu sự chuyển đổi từ mô hình truyền thống sang hiện đại, với các tổ chức như Hiệp hội PGTQ cải cách cơ cấu, mở rộng giáo dục và hoạt động xã hội, đồng thời bảo vệ quyền lợi tôn giáo.

14:23 02/12
Cuộc đời và hành trạng của Trưởng giả Anāthapiṇḍika

Những phẩm hạnh cao quý của Anāthapiṇḍika, từ tâm bố thí rộng lớn, sự kiên trì trong việc hộ trì Tăng đoàn, đến sự khiêm cung trong tu học và đối nhân xử thế, đều là những bài học quý báu, mang giá trị nhân văn sâu sắc đối với xã hội.

15:10 20/11
Tính vô ngã của vạn pháp

Những yếu tố này không chỉ là học thuyết triết học, mà là pháp hành đưa đến sự đoạn trừ chấp ngã và đạt đến sự giải thoát. Nhận thức Vô ngã chính là cánh cửa mở ra Tuệ giác và Niết bàn.

14:30 20/11
Nhận thức về “vô minh” trong triết học Phật giáo thời Trần

Ở đây, nhìn bề ngoài ta thấy Thiền Tông đi ngược lại Phật giáo nguyên thủy, song đi sâu vào bản chất thì thấy không có gì mâu thuẫn, mà thống nhất với nhau. Đó là điểm riêng trong triết học Phật giáo Việt Nam thời Trần.

14:30 13/11
Thiền sư Nguyên Thiều Siêu Bạch (1648 - 1728) và Thiền phái Lâm Tế ở Đàng Trong

Thiền sư Nguyên Thiều không chỉ là người khai sơn nhiều ngôi chùa quan trọng mà còn là người đặt nền móng cho một hệ thống truyền thừa có tổ chức, bền vững.

09:45 13/11
Sơ lược về cuộc đời đức Phật Thích Ca

“Hỡi các đệ tử, Ta khích lệ các người, mọi pháp hữu vi đều biến hoại. Hãy tích cực phấn đấu!”. Sau khi dạy xong những lời dạy cuối cùng, Ngài lặng lẽ nhập định, tuần tự trải qua các cấp thiền từ thấp tới cao, rồi chủ động nhập Niết-bàn.

08:25 07/11
Bình đẳng giới trong Phật giáo Đại Việt thế kỷ XI–XII: nhìn từ trường hợp Ni sư Diệu Nhân

Trường hợp Ni sư Diệu Nhân buộc chúng ta nhìn lại Phật giáo Đại Việt thời Lý với một chiều kích thường bị bỏ sót: bình đẳng giới không chỉ là lý tưởng đạo đức, mà đã từng là một cơ chế vận hành nội bộ của Thiền tông.

08:25 02/11
1.400 năm - câu chuyện “truyền tâm ấn” trên đất Việt

Tại chùa Pháp Vân, Tỳ Ni Đa Lưu Chi giảng dạy không chỉ theo kinh luật thông thường, mà theo đường lối “trực chỉ nhân tâm”: người tu không chỉ học chữ, tụng văn, mà phải đối diện trực tiếp với chính tâm mình.

10:30 30/10